در شهر بر آب جيحون جسرى بسته بودند . سه هزار مرد از لشكر مغول آن جسر را اشغال كردند تا مشغول كار شوند . خوارزميان ايشان را در ميان گرفتند و همه را از پاى درآوردند . بدين سبب اين موفقيت مردم شهر را دلير كرد و « بر مقاومت و مبارزت » افزودند و دفاع با جدّ بيشتر دنبال شد . ابن - اثير مىگويد كه در طى دفاع از شهر ، تا زمانى كه حصار را مغولان اشغال كردند عدهء كشتگان ايشان بيش از مقتولان اهالى بوده . بنا به گفتهء رشيد الدين از استخوانهاى مغولان مقتول تلها پديد آمده بوده كه حتى در زمان وى در نزديكى ويرانه‌هاى گرگانج قديم ديده مىشده است . از سخنان مؤلف مزبور چنين برمىآيد كه سبب عدم موفقيت امر محاصره اختلافى بود كه ميان جوچى و جغتاى پديد آمده بوده . دربارهء علت اختلافات مزبور سخنى گفته نشده ولى از سخنان نسوى پيداست كه جوچى سعى بليغ مبذول مىداشته تا آن شهر ثروتمند را از گزند حفظ كند زيرا كه مىبايست جزو متصرفات وى شود . و بدين منظور چندين بار اهالى را به تسليم دعوت كرد . و در تأييد صدق مواعيد خويش مىگفت كه مغولان تا آخرين حد امكان از عمليات جنگى اجتناب كرده ، بر خلاف رسم و عادت خويش حتى زيانى به مردم روستاهاى اطراف ( رستاقها ) شهر نرسانده‌اند . مردمى كه عاقل‌تر بودند توصيه مىكردند كه پيشنهاد مغولان پذيرفته شود ولى « ابلهان » پيروز شدند . عاقلان مىگفتند كه خود سلطان محمد خوارزمشاه هنگامى كه در جزيره بود « 1 » در طى نامه‌هاى خويش به مردم توصيه كرده كه از مقاومت در برابر دشمنان

--> ( 1 ) - معلوم نيست كه چرا مترجم فرانسوى ( نسوى ) در اين مورد « الجزيره » را اسم خاص شمرده است .